Skip to main content
×
×
Home

Landscape history of the Oer-IJ tidal system, Noord-Holland (the Netherlands)

  • P. Vos (a1), J. de Koning (a2) and R. van Eerden (a3)
Abstract
Abstract

The prehistoric Oer-IJ tidal system in the coastal area of Noord-Holland, between Castricum, Uitgeest, Velsen and Amsterdam, was the successor of the Haarlem tidal system when this was silted up around 3000 BC and large peat bogs formed in the Zaanstreek and Haarlemmermeer areas. Since then the Oer-IJ has been the natural outlet to the sea, draining the peat hinterlands. About 800 BC the Oer-IJ system was connected to the fluvial system of the Utrechtse Vecht and became the northern branch of the river Rhine. During the Late Iron Age, when the Flevo lakes in the IJsselmeer region and the Utrechtse Vecht were connected with the Wadden Sea, the Oer-IJ lost its discharge function. The tidal area silted up and was closed between 200 and 100 BC by a barrier ridge. The settlement history of the Oer-IJ system and the archaeological heritage in the subsurface is closely related to the geological and hydrological development throughout the ages. The shape and location of the continuously migrating outlet determined the opportunities for human settlements and activities. The best locations were beach ridges, higher, silted-up salt marshes and marginal zones of the peatland. In the Late Iron Age the sand flats also became habitable since tidal activity had stopped. In the Early Roman period there was no direct connection from the harbour of Castellum Flevum at Velsen to the North Sea, but ships could navigate from the Oer-IJ channel between Velsen and Amsterdam, through the Flevo lakes and the Utrechtse Vecht to the Wadden Sea, and to the Roman border (Limes) along the Oude Rijn. Here the data used for the palaeogeographic landscape reconstruction of the Oer-IJ are presented and explained, and the most important landscape-forming processes, which led to the emergence and closure of the Oer-IJ, are described. The landscape reconstructions give a new perspective on the migration of the main tidal channel and the formation of the tidal-inlet system near Castricum, which was the result of the progradation of the beach ridges south and north of the Castricummerpolder (Binnendelta according to De Roo, 1953). The geological and archaeological observations in the Binnendelta prove that the Oer-IJ was closed from the open sea in the early Late Iron Age.

Copyright
Corresponding author
*Corresponding author. Email: peter.vos@deltares.nl
References
Hide All
Abbink A.A., 1999. Make it and break it: the cycles of pottery. A study of the technology, form, function, and use of pottery from settlements at Uitgeest-Groot Dorregeest and Schagen-Muggenburg: 1, Roman period, North-Holland, the Netherlands. Archaeological Studies Leiden University 5.
Allen J.R.L., 1999. Geological impacts on coastal wetland landscapes: Some general effects of sediment autocompaction in the Holocene of northwest Europe. The Holocene 9: 112.
Bazelmans J.G.A., 2009. The early-medieval use of ethnic names from classical Antiquity: The case of the Frisians. In: Derks T. & Roymans N. (eds): Ethnic Constructs in Antiquity. The Role of Power and Tradition. Amsterdam University Press (Amsterdam): 321338.
Bazelmans J., Dijkstra M.F.P. & De Koning J., 2001. Holland in het eerste millennium. In: De Nijs T. & Beukers E. (eds): De Geschiedenis van Holland. Deel I, tot 1572. Verloren (Hilversum): 2068.
Beentjes R.A. & De Koning J., 2000. Nabij de monding van het voormalige Oer-IJ. Westerheem 49: 4652.
Beets D.J. & Van der Spek A.F., 2000. The Holocene evolution of the barrier and back barrier basins of Belgium and the Netherlands as a function of relative sea level rise, late Weichselian morphology and sediment supply. Netherlands Journal of Geosciences 79: 316.
Beets D.J., Van der Valk L. & Stive M.J.F., 1992. Holocene evolution of the coast of Holland. Marine Geology 103: 423443.
Beets D.J., Van der Spek A.J.F. & Van der Valk L., 1994. Holocene ontwikkeling van de Nederlandse kust. Report no. 40.016. Rijks Geologische Dienst (Haarlem): 153.
Beets D.J., Roep Th.B. & Westerhoff W.E., 1996. The Holocene Bergen Inlet: Closing history and related barrier progradation. In: Beets D.J. et al. (eds): Coastal studies on the Holocene of the Netherlands. Mededelingen Rijks Geologische Dienst 57: 97113.
Beets J., De Groot T.A.M. & Davies H.A., 2003. Holocene tidal back-barrier development at decelerating sea-level rise: A 5 millennia record, exposed in the western Netherlands. Sedimentary Geology 158: 117144.
Bennema J., 1954. Bodem- en zeespiegelbewegingen in het Nederlandse kustgebied. Boor en Spade 7. PhD thesis. Wageningen University (Wageningen): 196.
Bennema J. & Pons L.J., 1957. The Holocene deposits in the surroundings of Velsen and their relations to those in the excavation. In: Van Straaten, L.M.J.U. & de Jong, J.D. (eds.): The Excavation at Velsen. A Detailed Study of Upper Pleistocene and Holocene Stratigraphy. Verhandelingen van het Geologisch-Mijnbouwkundig Genootschap. Geologische Serie 17: 199218.
Besteman J.C., 1990. North Holland AD 400–1200: Turning tide or tide turned? In: Besteman J.C., Bos J.M. & Heidinga H.A. (eds): Medieval Archaeology in the Netherlands. Van Gorcum (Assen): 91120.
Besteman J.C. & Guiran A.J., 1987. An early peat bog reclamation area in medieval Kennemerland. In: Brandt R.W., Groenman-Van Waateringe W. & Van der Leeuw S.E. (eds): Assendelver Polder Papers I (Cingula 10) (Amsterdam): 297332.
Bloemers J.H.F. (ed.), 1988. Archeologie en Oecologie van Holland tussen Rijn en Vlie. Studies in Prae- en Protohistorie 2. Van Gorcum (Assen).
Bloemers J.H.F. & Therkorn L.L., 2003. Wisselende seizoenen en verborgen landschappen. Wetland archeologie in de Velserbroek. Provincie Noord-Holland (Haarlem): 40 pp.
Blokzijl J., Dubelaar C.W., De Gans W. & De Jong J., 1995. Vereenvoudigde geologische kaart van Haarlem en omgeving. Rijks Geologische Dienst (Haarlem).
Bos I.J., 2010. Distal Delta-Plain Successions. Architecture and Lithofacies of Lake Fills and Organics in the Holocene Rijn–Maas Delta, The Netherlands. PhD thesis. Utrecht University (Utrecht): 208 pp.
Bos I., Busschers F.S. & Hoek W.Z., 2012. Organic‐facies determination: A key for understanding facies distribution in the basal peat layer of the Holocene Rhine‐Meuse delta, The Netherlands. Sedimentology 59: 676703.
Bosman A.V.A.J., 1997. Het Culturele Vondstmateriaal van de Vroeg-Romeinse Versterking Velsen 1. PhD thesis. Universiteit van Amsterdam (Amsterdam).
Bosman W.J., 2011. Dirty Sands. Concept-rapportage Velsen 2. Onderzoek naar de Vroeg Romeinse basis in de periode 1945–2005, kortlopende project in het kader van het door NWO gefinancierde Odyssee programma. Bosman (Santpoort-Zuid).
Bosman M. & Calkoen H.J., 1967. Een Karolingische woonplaats bij Wijk aan Zee, gemeente Beverwijk. Westerheem 15 (5): 224231.
Bosman W.J. & Soonius C., 1990. Bronstijdboeren met hun schaapjes op het droge in Velsen. Westerheem 39: 16.
Bosman W.J. & Van Eerden R.A., 2009. Sporen onder het zand. In: Roos R. (ed.): Duinen en Mensen Kennemerland. Stichting Natuurmedia, Amsterdam: 2845.
Brandt R.W. & Van der Leeuw S.E., 1987. Conclusions. In: Brandt R.W., Groenman-Van Waateringe W. & Van der Leeuw S.E. (eds): Assendelver Polder Papers I (Cingula 10) (Amsterdam): 297332.
Brandt R.W., Van der Horst G.J. & Stolp J.J. (eds), 1983. De Zaanstreek archeologisch bekeken. Speciale uitgave in de Westerheem-reeks. AWN (Zaanstad).
Busschers F.S., 2008. Unravelling the Rhine. Response of a fluvial system to climate change, sea-level oscillation and glaciation. PhD thesis. Vrije Universiteit (Amsterdam).
Calkoen H.J., 1967. Velsen, grepen uit de geschiedenis van een oude woonplaats in Kennemerland. Report AWN-IJmuiden.
Cleveringa P., 1988. Pollenanalytisch onderzoek van boring Beverwijk/Wijkerbroek en enige boringen in het aangrenzende deel van de Noordzee voor de kust bij IJmuiden. Report no. 1055. Afdeling Paleobotanie Kenozoicum, Rijks Geologische Dienst (Haarlem).
Cleveringa J., 2000. Reconstruction and modelling of Holocene evolution of the western Netherlands. PhD thesis. Utrecht University (Utrecht): 197 pp.
Cordfunke E.H.P., 1969. Roman and early-medieval pottery from Limmen, Prov. North Holland. Berichten van de Rijksdienst voor het Oudheidkundig Bodemonderzoek 19: 291298.
De Bont C., 2009. Middeleeuws veen en middeleeuwse veenboeren. Grondboor & Hamer 63 (3/4): 85114.
De Cock J.K., 1980. Bijdrage tot de Historische Geografie van Kennermerland in de Middeleeuwen op Fysisch-Geografische Grondslag. Gysbers & Van Loon (Arnhem): 289 pp.
De Gans W. & Bunnik F., 2012. Ruigoord en het Oer-IJ. Grondboor & Hamer 66 (6): 462468.
De Gans W., Bunnik F. & Van Wirdum G., 2010. Het Naardermeer: Een bijzondere en complexe ontstaansgeschiedenis. Grondboor & Hamer 64 (1): 212.
De Jong J., 1980. C14-bepaling van schelpen afkomstig uit een ontsluiting in het waterwingebied van de P.W.N. te Castricum. Report no. 872. Afdeling Paleobotanie Kenozoicum, Rijks Geologische Dienst (Haarlem).
De Jong J., 1983. Uitkomsten C14-dateringen te Uitgeest-Dorregeest. Report no. 932. Afdeling Paleobotanie Kenozoicum, Rijks Geologische Dienst (Haarlem).
De Jong J., 1984. Gegevens ingezonden materiaal voor experimentele C14-ouderdomsbepaling door middel van de Van de Graaff tandemversneller. Report no. 945. Afdeling Paleobotanie Kenozoicum, Rijks Geologische Dienst (Haarlem).
De Jong J., 1986a. Veldgegevens verkregen in een bouwput op het terrein van de PWN te Heemskerk en uitkomsten van een tweetal bij het onderzoek verkregen C14-bepalingen. Report no. 995. Afdeling Paleobotanie Kenozoicum, Rijks Geologische Dienst (Haarlem).
De Jong J., 1986b. Uitkomsten C14-ouderdomsbepalingen aan het Hollandveen bij Wormer. Report no. 999. Afdeling Paleobotanie Kenozoicum, Rijks Geologische Dienst (Haarlem).
De Jong J., 1986c. Uitkomsten C14-ouderdomsbepalingen aan materiaal verkregen uit een gassleuf te Uitgeest. Report no. 1005. Afdeling Paleobotanie Kenozoicum, Rijks Geologische Dienst (Haarlem).
De Jong J., 1986d. Uitkomsten van C14-ouderdomsbepalingen, verricht aan boringen uit de omgeving van Akersloot. Report no. 1006. Afdeling Paleobotanie Kenozoicum, Rijks Geologische Dienst (Haarlem).
De Jong J., 1987a. Palynology of two cored sections at Assendelft 17. In: Brandt R.W., Groenman-Van Waateringe W. & Van der Leeuw S.E. (eds): Assendelver Polder Papers I (Cingula 10) (Amsterdam): 3948.
De Jong J., 1987b. Uitkomsten van C14-ouderdomsbepalingen aan schelpen uit de boring De Woude (19D/269). Report no. 1026. Afdeling Paleobotanie Kenozoicum, Rijks Geologische Dienst (Haarlem).
De Jong J., 1987c. Uitkomsten C14-ouderdomsbepalingen aan materiaal afkomstig uit de Uitgeesterbroekpolder. Report no. 1036. Afdeling Paleobotanie Kenozoicum, Rijks Geologische Dienst (Haarlem).
De Jong J., 1987d. Palynology of two core sections at Assendelft 17 In: Brandt R.W., Groenman-Van Waateringe W. & Van der Leeuw S.E. (eds): Assendelver Polder Papers I (Cingula 10) (Amsterdam).
De Jong J., 1988a. Uitkomsten van een drietal C14-ouderdomsbepalingen aan schelpen, afkomstig uit de voormalige Wijkermeer. Report no. 1047. Afdeling Paleobotanie Kenozoicum, Rijks Geologische Dienst (Haarlem).
De Jong J., 1988b. Onderzoek van een tweetal boringen in en voor de monding van de Westerschelde. Internal report no. 1056. Afdeling Paleobotanie Kenozoicum, Rijks Geolgische Dienst (Haarlem): 7 pp.
De Koning J., 1992. Het aardewerk van de vroegmiddeleeuwse nederzetting Uitgeest-De Dog. Doctoraalscriptie, IPP (Amsterdam).
De Koning J., 2003. Why did they leave? Why did they stay? On continuity versus discontinuity from Roman times into the early Middle Ages in the western coastal area of the Netherlands. In: Grünewald T. & Seibel S. (eds): Kontinuität und Diskontinuität. Germania inferior am Beginn und am Ende der Römischen Herrschaft. Beiträge des Deutsch-Niederländischen Kolloquiums in der Katholieke Universität Nijmegem (27. bis 30.06.2001) (Berlin, New York): 5382.
De Koning J., 2007. 3000 jaar bewoning bij Assum, Nederzettingssporen uit de late Bronstijd/vroege IJzertijd, midden IJzertijd, Romeinse tijd en late Middeleeuwen bij Uitgeest Waldijk en de Assummervaart. Met bijdragen van: P. Vos (Geologie), T. Vernimmen (Archaeobotanie) en L. de Vries (Archezoölogie). Hollandia-reeks no. 199.
De Koning J., 2011. Onder het duinzand. Verstoven vroegmiddeleeuwse nederzettingen in het nationaal park Zuid-Kennemerland bij Bloemendaal. De opgravingscampagnes Groot Olmen 2005, 2006 en 2007. Met bijdragen van W. Bosman, F. Bunnik, S. Knippenberg, J. Matser, O. Odé, T. Vernimmen, Y. Sablerolles, L. De Vries en P. Vos. Hollandia-reeks no. 400: 576 pp.
De Koning J., 2012a. De betekenis van Noord-Holland binnen vroegmiddeleeuws Frisia. In: Sporen van het Fries en de Friezen in Noord-Holland. Taalkundige en historische evidentie (Symposium 12 en 13 november 2010). It Beaken 74 (1/2): 331.
De Koning J., 2012b. Castricum project stichting Hooge Weide: Grote Ven en Oude Venne (DO). Evaluatierapport Hollandia archeologen (Zaandijk).
De Koning J. & Hogendijk T., 2012. Een proefsleuvenonderzoek (IVO-P) op twee locaties langs de Schulpvaart in Castricum. Hollandia-reeks no. 442.
De Koning J. & Vos P., 2007. De opgraving van een prehistorische boomstamkano in Uitgeest, Met bijdragen van L. Koehler, E. Hanraets, T. Vernimmen, E. Jansma, O. Brinkkemper en C. Vernimmen. Hollandia reeks no. 170: 58 pp.
De Mulder E.F.J. & Bosch J.H.A., 1982. Holocene stratigraphy, radiocarbon datings and paleogeography of central and northern Noord-Holland (the Netherlands), Mededelingen Rijks Geologische Dienst 36 (3): 135148.
De Mulder E.F.J., Geluk M.C., Ritsema I., Westerhoff W.E. & Wong T.E., 2003. De ondergrond van Nederland. Nederlands Instituut voor Toegepaste Geowetenschappen – TNO (Utrecht): 379 pp.
De Roo H.C., 1953. De bodemgesteldheid van Noord-Kennemerland. De kartering van Nederland, deel XIV, Verslagen van Landbouwkundige onderzoekingen, no 59.3. Directie van den Landbouw,'s-Gravenhage: 1202.
De Weert M.D., 1987. The medieval logboat. In: Brandt R.W., Groenman-van Waateringe W. & Van der Leeuw S.E. (eds): Assendelver Polder Papers I (Cingula 10) (Amsterdam): 265284.
Diederik F., 2002. Scherven gericht. Een onderzoek naar inheems aardewerk uit de late 3e en 4e eeuw in de kop van Noord-Holland. AWN reeks no. 3: 168 pp.
Dijkstra M.F.P. & Verhoeven A.A.A., 2013. Heiloo Zandzoom/Zuiderloo. In: De Archeologische Kroniek van Noord-Holland: Provincie Noord-Holland, Haarlem. Kroniek 5760.
Dijkstra M.F.P., De Koning J. & Lange S., 2006. Limmen–De Krocht. De opgraving van een middeleeuwse plattelandsnederzetting in Kennemerland. Publicatie no. 41. Projectbureau AAC (Amsterdam): 256 pp.
Doppert J.W.Ch., Ruegg G.H.J., Van Staalduinen C.J. & Zagwijn W.H., 1975. Formaties van het Kwartair en Boven Tertiair in Nederland. In: Zagwijn W.H. & Van Staalduinen C.J. (eds): Toelichtingen bij de Geologische Overzichtskaarten van Nederland. Rijks Geologische Dienst (Haarlem): 1156.
Duinker P.L., 1955. Het watervlak. (typescript). Dienst der terreinen, Internal report. PWN.
Ehlers J., 1986. The morphodynamics of the Wadden Sea. Balkema (Rotterdam): 397 pp.
Ente P.J., Koning J. & Koopstra R., 1986. De bodem van oostelijk Flevoland. Flevobericht no. 258. Rijksdienst voor de Ijsselmeerpolders (Lelystad): 178 pp.
Güray A.R., 1952. De bodemgesteldheid van de IJ-polders. Boor en Spade 5: 128.
Hagers J.K. & Sier M.M., 1999. Castricum-Oosterbuurt, bewoningssporen uit de Romeinse tijd en middeleeuwen. Rapporten Archeologische Monumentenzorg no. 53. Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed (Amersfoort).
Hallewas D.P., 1981. Archaeological cartography between Marsdiep and IJ. Berichten van de Rijksdienst voor het Oudheidkundig Bodemonderzoek 31: 219272.
Hallewas D.P., 1987. The geology in relation to the record of occupation and settlements. In: Brandt R.W., Groenman-Van Waateringe W. & Van der Leeuw S.E. (eds): Assendelver Polder Papers I (Cingula 10) (Amsterdam): 2338.
Heidinga H.A., 1997. Frisia in the first millennium. An outline. Uitgeverij Matrijs (Utrecht).
Helderman E.J., 1970. Nieuwe vondsten te Uitgeest. Grondspoor 32.
Helderman E.J., 1971. Archeologische activiteiten te Uitgeest. Grondspoor 33.
Jelgersma S., De Jong J., Zagwijn W.H. & Van Regteren Altena J.F., 1970. The coastal dunes of the western Netherlands: Geology, vegetational history and archaeology. Mededelingen Rijks Geologische Dienst, Nieuwe Serie, 21: 93167.
Jelgersma S., Stive M.J.F. & Van der Valk L., 1995. Holocene storm surge signatures in the coastal dunes of the western Netherlands. Marine Geology 125: 95110.
Kleijne J.P., Brinkkemper O., Lauwerier R.C.G.M., Smit B.I. & Theunissen E.M., 2013. A matter of life and death at Mienakker (The Netherlands). Late neolithic behavioural variability in a dynamic landscape. Nederlandse Archeologische Rapporten (NAR) 45 (Amersfoort).
Klijn J.A., 1981. Nederlandse kustduinen. Geomorfologie en bodems. Centrum voor Landbouwpublikaties en landbouwdocumentatie (Wageningen): 188 pp.
Kloosterhuis J.C., 1954. Bodemkundige verkenningskaart, Provincie Noord-Holland (Zuidelijk deel). Concept bodemkaart van de Stichting voor Bodemkartering (Wageningen).
Koene B., Morren J. & Schweitzer F., 2003. Midden-Kennemerland in de Vroege en Hoge Middeleeuwen. Het Land, de Bewoners en hun Heren tussen 700 en 1300. Uitgeverij Verloren (Hilversum).
Kok M.S.M, 2008. The Homecoming of Religious Practice. An Analysis of Offering Sites in the Wet Low-Lying Parts of the Landscape in the Oer-IJ Area (2500 BC–AD450). PhD thesis. Universiteit van Amsterdam (Amsterdam): 264 pp.
Kootker L.M. & Altena E., 2010. Bioarcheologisch onderzoek van de menselijke resten uit Castricum-Oosterbuurt. Report no. 2010–07. Instituut voor Geo- en Bioarcheologie, Vrije Universiteit Amsterdam (Amsterdam).
Lange S., Besselsen E. & Van Londen H., 2004. Het Oer-IJ estuarium. Archeologische Kennis Inventarisatie (AKI). Publicatie Projectbureau AAC 12: 124.
Lenselink G. & Koopstra R., 1994. Ontwikkeling in het Zuiderzeegebied; van Meer Flevo, via de Almere-lagune, tot Zuiderzee. In: Rappol M. & Soonius C.M. (eds): In de Bodem van Noord-Holland. Lingua Terrae (Amsterdam): 129140.
Long A.J., Waller M.P. & Stupples P., 2006. Driving mechanisms of coastal change: Peat compaction and the destruction of late Holocene coastal wetlands. Marine Geology 225: 6384.
Meffert M., 1998. Ruimtelijke relaties in het Oer-IJ-estuarium in de Romeinse IJzertijd met nadruk op de Assendelver polders. PhD thesis. Universiteit van Amsterdam (Amsterdam).
Modderman P.J.R., 1960. De Spanjaardsberg; voor- en vroeghistorische boerenbedrijven te Santpoort. Berichten Rijksdienst voor het Oudheidkundig Bodemonderzoek 10: 210263.
Moree J.M. & Sier M.M., 2014. Twintig meter diep. Mesolithicum in de Yangtzehaven – Maasvlakte te Rotterdam. Landschapsontwikkeling en bewoning in het Vroeg Holoceen. BOORrapporten.
Morel J.M.A.W., 1986. The Early Roman defended harbours at Velsen, North Holland. In: Unz, C. (ed.): Studien zu den Militärgrenzen Roms 3, 13. International Congress of Roman Frontier Studies, British Archeaological Reports Int. Ser. 71 (Oxford): 475–494.
Morel J.M.A.W., 1988. De Vroeg-Romeinse Versterking te Velsen. Fort en Haven. PhD thesis. Universiteit van Amsterdam (Amsterdam).
Müller A., Van Bergeijk G, Drenth E., Vos P.C. & Van Heeringen R.M., 2008. Akersloot-Klein Dorregeest. Een vindplaats van de klokbekercultuur in de gemeente Castricum, provincie Noord-Holland. Rapportage Archeologische Monumentenzorg 159 (Amersfoort).
Pons L.J. & Kloosterhuis J.L., 1955. Rapport van de verkenning van de bodemgesteldheid van het zuidelijke gedeelte van de provincie Noord-Holland. Report no. 409. Stiboka (Wageningen).
Pons L.J. & Van Oosten M.F., 1974. De Bodem van Noord-Holland. Toelichting bij Blad 5 van de Bodemkaart van Nederland, schaal 1:200.000. Stiboka (Wageningen): 193 pp.
Pons L.J. & Wiggers A.J., 1959. De holocene wordingsgeschiedenis van Noordholland en het Zuiderzeegebied; deel 1. Tijdschrift Koninklijk Nederlands Aardrijkskundig Genootschap, Tweede Reeks 76: 104152.
Pons L.J. & Wiggers A.J., 1960. De holocene wordingsgeschiedenis van Noordholland en het Zuiderzeegebied; deel 2. Tijdschrift Koninklijk Nederlands Aardrijkskundig Genootschap, Tweede Reeks 77: 357.
Pons L.J., Jelgersma S., Wiggers A.J. & De Jong J.D., 1963. Evolution of the Netherlans coastal area during the Holocene. In: De Jong, J.D. (ed.): Verhandelingen van het KNGMG: transactions of the jubilee convention – part two 21: 197–207.
Pruissers A.P., Vos H.H. & Van der Valk L., 1991. De geologische en landschappelijke ontwikkeling van het Breesaapduingebied. Holland – Regionaal-Historisch Tijdschrift 23 (3): 117138.
Roep Th.B. & Beets D.J., 1988. Sea-level rise and paleotidal levels from sedimentary structures in the coastal barriers in the western Netherlands since 5600 BP. Geologie & Mijnbouw 67: 5360.
Roep T.B. & Van Regteren Altena J.F., 1988. Paleotidal levels in tidal sediments (3800–3635 BP); compaction, sea-level rise and human occupation (3275–2620 BP) at Bovenkarspel, NW Netherlands. In: De Boer P.L. et al. (eds): Tide-influenced sedimentary environments and facies. Reidel (Dordrecht): 215231.
Roep T.B., Beets D.J. & De Jong J., 1979. Het zeegat tussen Alkmaar en Bergen van ca. 1900 tot 1300 jaar v. Chr. Alkmaarse Historische Reeks, deel III: 9–35.
Roep Th.B., Van der Valk L. & Beets D.J., 1991. Strandwallen en inletsystemen langs de Hollandse kust. Grondboor & Hamer 45:115124.
Taayke E., 1997, Die einheimische Keramik der nordlichen Niederlande, 600 v. Chr. bis 300 n. Chr. PhD thesis. Groningen Institute of Archaeology (Groningen).
Ten Anscher T.J., 2012. Leven met de Vecht. Schokland-P14 en de Noordoostpolder in het Neolithicum en de Bronstijd. Hoofdstuk 27: Landschap en bewoning in de Noordoostpolder. PhD thesis. Universiteit van Amsterdam (Amsterdam): 507–536.
Therkorn L.L., 2004. Landscaping the Powers of Darkness & Light. 600 v. Chr. – 350 AD Settlements Concerns of Noord-Holland in a Wider Perspective. PhD thesis. Universiteit van Amsterdam (Amsterdam).
Therkorn L.L. & Abbink A.A., 1987. Seven levee sites: B, C, D, G, H, F, and P. In: Brandt R.W., Groenman-Van Waateringe W. & Van der Leeuw S.E. (eds): Assendelver Polder Papers I (Cingula 10) (Amsterdam): 115167.
Therkorn L.L. & Oversteegen J.F.S., 1994. Velsen: Velserbroek, site B6. In: Hagers, J.K. & Hessing, W. (eds): Archeologische Kroniek van Holland 1993. Holland – Regionaal-Historisch Tijdschrift 26: 389–392.
Therkorn L.L., Brandt R.W., Pals J.P. & Taylor M., 1984. An Early Iron Age farmstead: Site Q of the Assendelver Polders Project. Procedings of the Prehistoric Society 50: 351373.
Therkorn L., Besselsen E.A. & Oversteegen J.F.S., 1998. Assendelver Polders Revisited: excavations 1997. Faculty for Environmental Sciences, University of Amsterdam (Amsterdam): 159.
Therkorn L.L., Besselsen E., Diepeveen-Jansen M., Gerritsen S., Kaarsemaker J., Kok M., Kubiak-Martens L., Slopsma J. & Vos P., 2009. Landscapes in the Broekpolder, Excavations around a Monument with Aspects of Bronze Age to the Modern (Beverwijk & Heemskerk, N-H), vol. 1. AAC/Projectenbureau, University of Amsterdam (Amsterdam): 228 pp.
Vaars J.P.L., 2004. Archeologisch opgravingen aan de Hoogdorperweg te Heemskerk. Hollandia reeks 24: 17 pp.
Van Deelen D. & Schermer A. 1963. Middeleeuws akkerland onder de Castricummer duinen. Westerheem 12: 136144.
Van de Plassche O., 1982. Sea-level change and water-level movements in the Netherlands during the Holocene, Mededelingen Rijks Geologische Dienst 36 (1): 193.
Van de Plassche O. & Roep T., 1989. Sea-level changes in the Netherlands during the last 6500 years: Basal Peat vs. coastal barrier data. In: Scott D.B. et al. (eds): Late Quaternary Sea-Level Correlation and Applications. Kluwer Academic Publishers (Dordrecht): 4156.
Van der Leeuw S.E., 1987. Outline of the project and first results. Assendelver Polders. In: Brandt R.W., Groenman-Van Waateringe W. & Van der Leeuw S.E. (eds): Assendelver Polder Papers I (Cingula 10) (Amsterdam): 121.
Van der Spek A., 1994. Mid-Holocene evolution of a tidal basin in the western Netherlands: A model for future changes in the northern Netherlands under conditions of accelerated sea-level rise? PhD thesis. University of Utrecht (Utrecht): 7595.
Van der Valk L., 1992. Mid- and Late Holocene Coastal Evolution in the Beach-Barrier Area of the Western Netherlands. PhD thesis. Vrije Universiteit (Amsterdam): 235 pp.
van der Valk L., 1994. Rapportage veldgegevens Castricum PWN Infiltratievlak. Rijks Geolologische Dienst, District West (OP 60191).
Van der Valk L. 1996. Coastal barrier deposits in the central Dutch coastal plain. In: Beets D.J. et al. (eds): Coastal Studies on the Holocene of the Netherlands. Mededelingen Rijks Geologische Dienst nr. 57: 133199.
Van der Valk L. 2007. Environmentally controlled, transgressive ‘younger’ coastal dunes along the Dutch coast. R&D 2007, Annual Report, Deltares (Delft): 2–8/2–29.
Van Eerden R. (ed.), 2004. Behoud en beheer van archeologische vindplaatsen in het Oer-IJ-gebied. Provincie Noord Holland (Haarlem).
Van Gijn A., 1987. Site N. In: Brandt R.W., Groenman-Van Waateringe W. & Van der Leeuw S.E. (eds): Assendelver Polder Papers I (Cingula 10) (Amsterdam): 91113.
Van Heeringen R.M., 1992: The Iron Age in the Western Netherlands. PhD thesis. University of Amsterdam (Amsterdam); also: Berichten van de Rijksdienst voor het Oudheidkundig Bodemonderzoek 39: 7–67, 69–155, 157–267.
Van Heeringen R.M. & Theunissen E.M. (eds), 2001. Kwaliteitsbepalend onderzoek ten behoeve van duurzaam behoud van neolithische terreinen in West-Friesland en de Kop van Noord-Holland. Nederlandse Archeologische Rapporten 21. Deel 2 Site-dossiers (Amersfoort).
Van Raaij M., 1993. Limmen: Zuidkerkenlaan I en II. In: Woltering P.J. & Hagers J.K.A. (eds): Archeologische kroniek van Holland over 1992. Holland - Regionaal-Historisch Tijdschrift 25: 315320.
Van Regteren Altena J.F., 1970. The coastal dunes of the western Netherlands; geology, vegetational history and archaeology, Chapter V, Archeology. Mededelingen Rijks Geologische Dienst, Nieuwe Serie 21: 133167.
Van Roon C.J., 2000. Boerderijen uit de midden- en late ijzertijd. Grondsporen: Veertig jaar archeologisch onderzoek in de Zaanstreek, 1960–2000. Afdeling Zaanstreek-Waterland en Omstreken van de Archeologische Werkgemeenschap Nederland (AWN) in samenwerking met de Stichting Uitgeverij Noord-Holland: 76–83.
Van Smeerdijk D.G., 1989. A palaeoecological and chemical study of a peat profile from the Assendelver Polder (The Netherlands). Review of Palaeobotany and Palynology 58: 231288.
Van Staalduinen C.J., 1977. Geologisch onderzoek van het Nederlandse Waddengebied; inclusief Bijlagen I–V. Rijks Geologische Dienst (Haarlem): 77 pp.
Van Staalduinen C.J., 1979. Toelichting bij de Geologische Kaart van Nederland 1:50.000; Blad Rotterdam West (37 W). Rijks Geologische Dienst (Haarlem): 140 pp.
Van Straaten L.M.J.U., 1957. The Holocene deposits. In: Van Straaten, L.M.J.U. & De Jong, J.D. (eds): The excavation at Velsen. A detailed study of Upper Pleistocene and Holocene stratigraphy. Verhandelingen van het Geologisch-Mijnbouwkundig Genootschap, serie 17: 93–218.
Van Straaten L.M.J.U., 1965. Coastal barrier deposits in South- and North-Holland in particular in the areas around Scheveningen and IJmuiden. Mededelingen van de Geologische Stichting 17: 4175.
Veerkamp J., 2001. Afrikahaven, een mammoet in Amsterdam. Archeologische begeleiding ontgraving Afrika-Haven. Archeologische Rapporten Serie Amsterdam (ARSA) 01–02, Amsterdam: 121.
Verbraeck A., 1974. The genesis and age of the riverdunes (donken) in the Alblasserwaard. Mededelingen Rijks Geologische Dienst, Nieuwe Serie, 25 (1): 18.
Verhagen M., 1985. Velsen Hoogovens. Een inheems-Romeinse nederzetting in het duingebied. Doctoraalscriptie. IPP (Amsterdam).
Vos P.C., 1983. De relatie tussen de geologische ontwikkeling en de bewoningsgeschiedenis in de Assendelver polders vanaf 1000 voor Chr. In: Brandt R.W., Van der Horst G.J. & Stolp J.J. (eds): De Zaanstreek archeologisch bekeken (Zaanstad): 632.
Vos P.C., 1998. 10 Profiel reconstructies door de Zaanstreek tussen Groenedijk en Twiske (3000 v. Chr. - heden) t.b.v. de tentoonstelling ‘De dubbele bodem’ van het Zaans museum, Aanvullende geologische informatie. TNO-Report NITG 98–136-B: 37 pp.
Vos P.C., 1999. The Subatlantic evolution of the coastal area around the Wijnaldum-Tjitsma terp. In: Besteman J.C. et al. (eds): The Excavation near Wijnaldum, Reports on Friesland in Roman and Medieval Times, no. 1. University of Amsterdam (Amsterdam): 3373.
Vos P.C., 2000. Geo-archeologisch profiel Broekpolder 1999. TNO rapport NITG 00–113-B.
Vos P., 2006. Toelichting bij de nieuwe paleogeografische kaarten van Nederland. Nationale Onderzoeksagenda Archeologie 25 (versie 1.0) (www.noaa.nl): 1–15, kaarten 1–8.
Vos P.C., 2007a. Geo-archeologische rapportage van de vondstmeldingen Castricum Zanderij en Klein Dorregeest. TNO-Report 2007-U-R0327/B: 25 pp.
Vos P.C., 2007b. Inventariserend bureauonderzoek Middensluiseiland. TNO-Report 2007-U-R0014/B: 15 pp.
Vos P.C., 2008. Geo- en archeoloandschappelijk onderzoek bij het archeologisch proefsleufonderzoek op Middensluiseiland. Tweeduizend jaar duingeschiedenis van het voormalige havenhoofd tussen de Midden- en Noordersluis in IJmuiden. TNO-Report 2008-U-R1200/B: 77 pp.
Vos P.C., 2012. Kort verslag van het veldbezoek op 3 augustus 2012 aan de midden ijzertijd site in Schagen, gelegen in het nieuwbouw terrein aan de Nes. Intern Report (Deltares).
Vos P.C., 2013. Lithostratigrafie van de Holocene kustafzettingen in Noord Nederland. Deltares-Report, kenmerk 1208302–000-BGS-0008: 23 pp.
Vos P.C., 2015. Origin of the Dutch coastal landscape. Long-term landscape evolution of the Netherlands during the Holocene, described and visualized in national, regional and local palaeogeographical map series. Barkhuis (Groningen): 359 pp.
Vos P.C. & De Wolf H., 1988. Paleo-ecologisch diatomeeën onderzoek in de Noordzee en provincie Noord-Holland in het kader van het kustgenese project, Taakgroep 5000. Report no. 500. Afdeling Paleobotanie Kenozoicum Diatomeeën, Rijks Geologische Dienst (Haarlem).
Vos P.C. & Kiden P., 2005. De landschapsvorming tijdens de Steentijd. In: Deeben J. et al. (eds), De Steentijd van Nederland. Archeologie 11/12: 737.
Vos P.C. & Knol E., 2005. Wierden ontstaan in een dynamisch getijdenlandschap. In: Knol E. et al. (eds): Professor Van Giffen en het geheim van de wierden. Groninger Museum (Groninger): 119135.
Vos P.C. & Soonius C., 2004. Het Oer-IJ estuarium, Archeologische Kennisinventarisatie (AKI), 4. Oude landschappen. In: Lange, S. et al. (eds): Het Oer-IJ estuarium, Archeologische Kennisinventarisatie (AKI). Amsterdams Archeologisch Centrum: 30–40.
Vos P.C. & Van Heeringen R.M., 1997. Holocene geology and occupation history of the Province of Zeeland (SW Netherlands). In: Fischer, M.M. (ed.): Holocene evolution of Zeeland (SW Nether-lands). Mededelingen NITG-TNO, no. 59 (Haarlem): 5–109.
Vos P.C., Bunnik F.P.M. & De Wolf H., 2005. Geolandschappelijk onderzoek bij het archeologisch proefsleufonderzoek Hoekpolder (Rijswijk, Z-H). TNO-Report NITG-05–170-B: 27 pp.
Vos P.C., Van Eerden R.A. & De Koning J., 2010. Paleolandschap en archeologie van het PWN duingebied bij Castricum. Rapportage van een multidisciplinair onderzoeksprogramma, uitgevoerd naar aanleiding van geologische en archeologische veldopnamen in acht bouwputten gelegen binnen het duinwaterwingebied van PWN bij Castricum. Deltares-Report, kenmerk 0912–0242: 110 pp.
Vos P.C., Bazelmans J.G.A., Weerts H.J.T. & Van der Meulen M.J. (eds), 2011. Atlas van Nederland in het Holoceen. Prometheus (Amsterdam): 94 pp.
Vos P.C., Van der Heide M. & Stuurman E., 2013. Archeolandschappelijk onderzoek bij de bronstijdvindplaats in het gebied De Druppels, Geestemerambacht. Deltares-Report, kenmerk 1204816–000-BGS: 41 pp.
Wallinga J. & Voskuilen E., 2014. OSL dateringen Uitgeest Benes. Luminescentiedateringsrapport NCL-6114 (Delft).
Westerhoff W.E., 2003. Hoofdstuk 3. Opbouw van het Paleogeen. In: Mulder E.F.J., de, Geluk M.C., Ritsema I., Westerhoff W.E., & Wong T.E. (eds): De ondergrond van Nederland. Nederlands Instituut voor Toegepaste Geowetenschappen TNO (Utrecht): 283352.
Westerhoff W.E., De Mulder E.F.J. & De Gans W., 1987. Toelichtingen bij de Geologische Kaart van Nederland 1:50.000; Bladen 19 W en 19 O (Alkmaar west en Alkmaar oost). Rijks Geologische Dienst (Haarlem).
Williams G.L. (ed.), 2012. Waldijk II te Uitgeest. Report no. 1785. ADC ArcheoProjecten (Amersfoort): 103 pp.
Witte H.J.L. & Van Geel B., 1985. Vegetational and environmental succession and net organic production between 4500 and 800 B.P. reconstructed from a peat deposit in the western Dutch coastal area (Assendelver Polder). Review of Palaeobotany and Palynology 45: 239300.
Woltering P.H., 1977. Castricum. Archeologische Kroniek van Noord-Holland over 1976: 194–196.
Woltering P.J., Besteman J.C, Van Regteren Altena J.F. & Hallewas D.P., 1999. Early Medieval North Holland surveyed: The Hollands Noorderkwartier sheet: Early Middle Ages of the Archaeological Map of the Netherlands. Berichten van de Rijksdienst voor het Oudheidkundig Bodemonderzoek 43: 361370 and map.
Zagwijn W.H., 1971a. De ontwikkelingen van het ‘Oer-IJ’ estuarium en zijn omgeving. Westerheem 20: 1118.
Zagwijn W.H., 1971b. Pollenanalytisch en C-14 onderzoek van boringen in de Velserbroekpolder. Report no. 594. Afdeling Paleobotanie Kenozoicum, Rijks Geologische Dienst (Haarlem).
Zagwijn W.H., 1984. The formation of The Younger Dunes on the west coast of The Netherlands (AD 1000–1600). Geologie en Mijnbouw 63: 225336.
Zagwijn W.H., 1992. Onderzoek van lagen uit het Oude Duin I in de omgeving van het Noordzeekanaal. Report no. 1175. Afdeling Paleobotanie Kenozoicum, Rijks Geologische Dienst (Haarlem).
Zagwijn W.H., 1997. Een landschap in beweging: De duinen van Holland sinds het Neolithicum. In: Hallewas D.P., Scheepstra G.H. & Woltering P.J. (eds): Dynamisch Landschap; Archeologie en Geologie van het Nederlandse kustgebied. Van Gorcum, Assen/ROB (Amersfoort): 93129.
Zagwijn W.H. & Van Staalduinen C.J., 1975. Toelichting bij Geologische Overzichtskaarten van Nederland. Rijks Geologische Dienst (Haarlem): 1134.
Recommend this journal

Email your librarian or administrator to recommend adding this journal to your organisation's collection.

Netherlands Journal of Geosciences
  • ISSN: 0016-7746
  • EISSN: 1573-9708
  • URL: /core/journals/netherlands-journal-of-geosciences
Please enter your name
Please enter a valid email address
Who would you like to send this to? *
×

Keywords:

Type Description Title
PDF
Supplementary materials

Vos supplementary material
Vos supplementary material 8

 PDF (2.0 MB)
2.0 MB
PDF
Supplementary materials

Vos supplementary material
Vos supplementary material 9

 PDF (50.7 MB)
50.7 MB
PDF
Supplementary materials

Vos supplementary material
Vos supplementary material 12

 PDF (49.6 MB)
49.6 MB
WORD
Supplementary materials

Vos supplementary material
Vos supplementary material 14

 Word (370 KB)
370 KB
PDF
Supplementary materials

Vos supplementary material
Vos supplementary material 11

 PDF (3.7 MB)
3.7 MB
PDF
Supplementary materials

Vos supplementary material
Vos supplementary material 10

 PDF (59.1 MB)
59.1 MB
PDF
Supplementary materials

Vos supplementary material
Vos supplementary material 2

 PDF (1.2 MB)
1.2 MB
PDF
Supplementary materials

Vos supplementary material
Vos supplementary material 6

 PDF (12.9 MB)
12.9 MB
PDF
Supplementary materials

Vos supplementary material
Vos supplementary material 3

 PDF (985 KB)
985 KB
PDF
Supplementary materials

Vos supplementary material
Vos supplementary material 7

 PDF (278 KB)
278 KB
PDF
Supplementary materials

Vos supplementary material
Vos supplementary material 5

 PDF (10.7 MB)
10.7 MB
PDF
Supplementary materials

Vos supplementary material
Vos supplementary material 4

 PDF (72.7 MB)
72.7 MB
PDF
Supplementary materials

Vos supplementary material
Vos supplementary material 1

 PDF (95 KB)
95 KB
WORD
Supplementary materials

Vos supplementary material
Vos supplementary material 13

 Word (53 KB)
53 KB

Metrics

Full text views

Total number of HTML views: 4
Total number of PDF views: 76 *
Loading metrics...

Abstract views

Total abstract views: 265 *
Loading metrics...

* Views captured on Cambridge Core between September 2016 - 22nd January 2018. This data will be updated every 24 hours.