Hostname: page-component-5db58dd55d-m58mf Total loading time: 0 Render date: 2026-06-27T13:28:02.139Z Has data issue: false hasContentIssue false

An fMRI study of cognitive reappraisal in major depressive disorder and borderline personality disorder

Published online by Cambridge University Press:  01 September 2021

Víctor De la Peña-Arteaga
Affiliation:
Psychiatry and Mental Health Group, Neuroscience Program, Institut d’Investigació Biomèdica de Bellvitge (IDIBELL), L’Hospitalet de Llobregat, Spain Department of Clinical Sciences, School of Medicine, Universitat de Barcelona (UB), L’Hospitalet de Llobregat, Spain
Mercedes Berruga-Sánchez
Affiliation:
Psychiatry and Mental Health Group, Neuroscience Program, Institut d’Investigació Biomèdica de Bellvitge (IDIBELL), L’Hospitalet de Llobregat, Spain
Trevor Steward
Affiliation:
Melbourne School of Psychological Sciences, Faculty of Medicine, Dentistry and Health Sciences, University of Melbourne, Parkville, Victoria, Australia
Ignacio Martínez-Zalacaín
Affiliation:
Psychiatry and Mental Health Group, Neuroscience Program, Institut d’Investigació Biomèdica de Bellvitge (IDIBELL), L’Hospitalet de Llobregat, Spain Department of Clinical Sciences, School of Medicine, Universitat de Barcelona (UB), L’Hospitalet de Llobregat, Spain
Ximena Goldberg
Affiliation:
Mental Health Department, Unitat de Neurociència Traslacional, Parc Tauli University Hospital, Institut d’Investigació i Innovació Sanitària Parc Taulí (I3PT), Sabadell, Spain Network Center for Biomedical Research on Mental Health (CIBERSAM), Carlos III Health Institute (ISCIII), Madrid, Spain
Agustina Wainsztein
Affiliation:
Consejo Nacional de Investigación Científica y Tecnológica (CONICET), Buenos Aires, Argentina Grupo de Investigación en Neurociencias Aplicadas a las Alteraciones de la Conducta (Grupo INAAC), Instituto de Neurociencias FLENI-CONICET, Buenos Aires, Argentina Departamento de Salud Mental, Facultad de Medicina, Universidad de Buenos Aires, Buenos Aires, Argentina Instituto de Investigaciones Biomédicas, Facultad de Medicina, Universidad Católica Argentina, Buenos Aires, Argentina
Carolina Abulafia
Affiliation:
Consejo Nacional de Investigación Científica y Tecnológica (CONICET), Buenos Aires, Argentina Grupo de Investigación en Neurociencias Aplicadas a las Alteraciones de la Conducta (Grupo INAAC), Instituto de Neurociencias FLENI-CONICET, Buenos Aires, Argentina
Narcís Cardoner
Affiliation:
Mental Health Department, Unitat de Neurociència Traslacional, Parc Tauli University Hospital, Institut d’Investigació i Innovació Sanitària Parc Taulí (I3PT), Sabadell, Spain Network Center for Biomedical Research on Mental Health (CIBERSAM), Carlos III Health Institute (ISCIII), Madrid, Spain Department of Psychiatry and Forensic Medicine, School of Medicine, Universitat Autònoma de Barcelona, Bellaterra, Spain
Mariana N. Castro
Affiliation:
Consejo Nacional de Investigación Científica y Tecnológica (CONICET), Buenos Aires, Argentina Grupo de Investigación en Neurociencias Aplicadas a las Alteraciones de la Conducta (Grupo INAAC), Instituto de Neurociencias FLENI-CONICET, Buenos Aires, Argentina Department of Physiology and Department of Mental Health, Medicine School, University of Buenos Aires, Buenos Aires, Argentina
Mirta Villarreal
Affiliation:
Consejo Nacional de Investigación Científica y Tecnológica (CONICET), Buenos Aires, Argentina Grupo de Investigación en Neurociencias Aplicadas a las Alteraciones de la Conducta (Grupo INAAC), Instituto de Neurociencias FLENI-CONICET, Buenos Aires, Argentina Departamento de Salud Mental, Facultad de Medicina, Universidad de Buenos Aires, Buenos Aires, Argentina
José M. Menchón
Affiliation:
Psychiatry and Mental Health Group, Neuroscience Program, Institut d’Investigació Biomèdica de Bellvitge (IDIBELL), L’Hospitalet de Llobregat, Spain Department of Clinical Sciences, School of Medicine, Universitat de Barcelona (UB), L’Hospitalet de Llobregat, Spain Network Center for Biomedical Research on Mental Health (CIBERSAM), Carlos III Health Institute (ISCIII), Madrid, Spain
Salvador M. Guinjoan
Affiliation:
Consejo Nacional de Investigación Científica y Tecnológica (CONICET), Buenos Aires, Argentina Neurofisiología I, Facultad de Psicología, Universidad de Buenos Aires, Buenos Aires, Argentina Laureate Institute for Brain Research, Tulsa, Oklahoma, USA
Carles Soriano-Mas*
Affiliation:
Psychiatry and Mental Health Group, Neuroscience Program, Institut d’Investigació Biomèdica de Bellvitge (IDIBELL), L’Hospitalet de Llobregat, Spain Network Center for Biomedical Research on Mental Health (CIBERSAM), Carlos III Health Institute (ISCIII), Madrid, Spain Department of Psychobiology and Methodology in Health Sciences, Universitat Autònoma de Barcelona, Bellaterra, Spain
*
*Address for correspondence: Carles Soriano-Mas E-mail: csoriano@idibell.cat

Abstract

Background

One common denominator to the clinical phenotypes of borderline personality disorder (BPD) and major depressive disorder (MDD) is emotion regulation impairment. Although these two conditions have been extensively studied separately, it remains unclear whether their emotion regulation impairments are underpinned by shared or distinct neurobiological alterations.

Methods

We contrasted the neural correlates of negative emotion regulation across an adult sample of BPD patients (n = 19), MDD patients (n = 20), and healthy controls (HCs; n = 19). Emotion regulation was assessed using an established functional magnetic resonance imaging cognitive reappraisal paradigm. We assessed both task-related activations and modulations of interregional connectivity.

Results

When compared to HCs, patients with BPD and MDD displayed homologous decreased activation in the right ventrolateral prefrontal cortex (vlPFC) during cognitive reappraisal. In addition, the MDD group presented decreased activations in other prefrontal areas (i.e., left dorsolateral and bilateral orbitofrontal cortices), while the BPD group was characterized by a more extended pattern of alteration in the connectivity between the vlPFC and cortices of the visual ventral stream during reappraisal.

Conclusions

This study identified, for the first time, a shared neurobiological contributor to emotion regulation deficits in MDD and BPD characterized by decreased vlPFC activity, although we also observed disorder-specific alterations. In MDD, results suggest a primary deficit in the strength of prefrontal activations, while BPD is better defined by connectivity disruptions between the vlPFC and temporal emotion processing regions. These findings substantiate, in neurobiological terms, the different profiles of emotion regulation alterations observed in these disorders.

Information

Type
Research Article
Creative Commons
Creative Common License - CCCreative Common License - BYCreative Common License - NCCreative Common License - ND
This is an Open Access article, distributed under the terms of the Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives licence (http://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0/), which permits non-commercial re-use, distribution, and reproduction in any medium, provided the original work is unaltered and is properly cited. The written permission of Cambridge University Press must be obtained for commercial re-use or in order to create a derivative work.
Copyright
© The Author(s), 2021. Published by Cambridge University Press on behalf of the European Psychiatric Association
Figure 0

Table 1. Demographic and clinical characteristics of the study group.

Figure 1

Figure 1. Between-group differences in task-related activations. (A) Patients with borderline personality disorder (BPD; cyan) and patients with major depressive disorder (MDD; blue) showed overlapping decreased activations in comparison to healthy controls (HCs) during emotion regulation in the right ventrolateral prefrontal cortex (vlPFC; red circle). Patients with MDD showed additional hypoactivation in the left dorsolateral prefrontal cortex and the orbitofrontal cortex (bilaterally). Top color bar: MDD versus HC TFCE (Threshold Free Cluster Enhancement) values; bottom color bar: BPD versus HC TFCE (Threshold Free Cluster Enhancement) values. (B) Correlation between Cognitive Emotion Regulation Questionnaire rumination scores and right vlPFC activation in patients with MDD.

Figure 2

Table 2. Regions showing significant activation differences during Regulate > Maintain.

Figure 3

Figure 2. Between-group differences in generalized psychophysiological interaction (gPPI) analyses from the right vlPFC seed. (A) In comparison to healthy controls (HCs), patients with major depressive disorder (MDD; blue) showed a decreased connectivity with right posterior temporal areas, involving the medial temporal gyrus and the parahippocampal gyrus. Patients with borderline personality disorder (BPD; cyan) showed also decreased connectivity with posterior temporal areas (in this case, with peak differences in the fusiform gyrus) and, specific to these subjects, with the left inferior temporal gyrus (ITG). Moreover, patients with BPD showed, in comparison to the MDD group (yellow), decreased connectivity between the right vlPFC and the left ITG and the right fusiform gyrus. Top color bar: MDD versus HC TFCE (Threshold Free Cluster Enhancement) values; middle color bar; BPD versus HC TFCE (Threshold Free Cluster Enhancement) values; bottom color bar; BPD versus MDD TFCE (Threshold Free Cluster Enhancement) values. (B) The Cognitive Emotion Regulation Questionnaire reappraisal scores correlated positively with right vlPFC–left ITG connectivity (red circle) in the BPD group.

Figure 4

Table 3. Regions showing significant connectivity differences during Regulate > Maintain.

Supplementary material: PDF

De la Peña-Arteaga et al. supplementary material

De la Peña-Arteaga et al. supplementary material

Download De la Peña-Arteaga et al. supplementary material(PDF)
PDF 151.9 KB
Submit a response

Comments

No Comments have been published for this article.