General Remarks on Method Observed

In writing this Book I have had three aims specially in view, which taken together have led to my treating the matter somewhat differently from most other recent writers on the subject.

1. I have endeavoured to set forth the usages both of the Latin of Plautus and of the post-Augustan writers, as well as the usage of Cicero and of the Augustan age. Few things can be more important in the treatment of language than an historical method: what appears hopelessly intricate and irrational, when judged from a scientific point of view which is not that of the historical development, becomes intelligible and almost simple, when we look along the line of growth. No doubt there is much about Latin constructions, as well as about Latin forms, which will always be dark, because we come upon the language not in its youth, but in its maturity, when it was no longer a mere rustic dialect, but a literary language; and, even so, we have at first but the plays of Plautus, a few fragments of other writers, and a few brief inscriptions. Nor have the materials, which exist, been as yet sufficiently studied from this point of view. There is no book on syntax which can bear comparison with Neue's work on inflexions. Yet something of the kind is necessary before a shorter treatise, such as I have attempted, can speak with real precision. Every year however increases the number of contributions to the work.

MARIVS PLOTIVS SACERDOS COMPOSVI ROMAE DOCENS DE METRIS.

Cum de institutis artis grammaticae primo libro me tractavisse comperisset vir clarissimus Vranius, nec ei displicuisset, vel quod non absurde compositus, vel quod ad eius filium virum clarissimum mihi contubernalem et aetate paene studiisque coniunctum Gaianum scriptus esset, compulit ut etiam de nominum verborumque ratione nec non etiam de structurarum compositionibus exprimendis breviter laborarem. cuius praestantissimi viri iussionibus libens arbitror libro secundo nos explicabiliter oboedisse. nunc in hoc sive tertio sive novissimo artium libro, ab eodem summo viro commendatus vobis viris amplissimis, nobilitatis splendore praedito Maximo et omni laude praedicabili Simplicio, quorum et ad quos seria non nisi de litteris exercentur, quoniam iubere dignati estis, me posse etiam de metris ∥ tractare iudicastis, breviter esse componendum decrevi. sed quoniam metrorum rationem dicturos prius decet pedes considerare, quibus sunt carmina modulanda, de horum numero, nomine, nominum derivatione schematibusque, quam verissime poterimus, breviter explicemus.

DE PEDIBVS

Sunt igitur pedes alii disyllabi, alii trisyllabi, quorum unde nomina deducta sint doceamus et quot habeant schemata. sunt et ex disyllabis geminatis pedes tetrasyllabi, quorum et nomina et schemata subiungemus. sunt et ex disyllabis et trium syllabarum pedibus copulatis | pedes syllabarum quinque et ex duplicatis trisyllabis pedes senarum syllabarum, de quibus non arbitror esse necessarium diligentius laborare.

Pedes disyllabi sunt numero quattuor. pyrrichius ex duabus brevibus temporum duum, ut deus; sed hunc alii hegemona appellaverunt, alii dibrachyn, alii pariambum. | spondeus ex duabus longis temporum quattuor, ut heros. iambus ex brevi et longa temporum trium, ut dies. trochaeus ex longa et brevi temporum trium, ut Roma; sed hunc alii chorium appellaverunt, alii cordacem.

Pedes trisyllabi numero sunt octo. tribrachys ex tribus brevibus temporum trium, ut Helena; sed hunc alii trochicum appellaverunt, alii pygnoma, alii brachysyllabon: Cicero eundem in Oratore etiam trochaeum appellavit. molossus ex tribus longis temporum sex, ut Aeneas; hunc alii hippion appellaverunt. bacchius ex brevi et duabus longis temporum quinque, ut Athenae. palimbacchius ex duabus longis et brevi temporum quinque, ut natura. anapaestus ex duabus brevibus et longa temporum quattuor, ut nebulae. dactylus ex longa et duabus brevibus temporum quattuor, ut Romulus. ∥ amphibrachys ex brevi longa et brevi temporum quattuor, ut dicaris; et hunc alii mesiten, alii scolium appellaverunt. creticus ex longa brevi et longa temporum quinque, ut sanitas; et hunc alii amphimacrum appellant.

Tetrasyllabi pedes sunt numero sedecim. proceleumaticus, qui fit ex duobus pyrrichiis, id est ex quattuor brevibus syllabis, et est temporum quattuor, ut habilior. dispondeus, qui fit ex duobus spondeis, id est ex quattuor longis syllabis, temporum octo, ut Maecenates. ionicus minor, qui fit ex pyrrichio et spondeo, id est ex duabus brevibus syllabis et duabus longis, temporum sex, ut Diomedes. ionicus maior, qui fit ex spondeo et pyrrichio, id est ex duabus longis et duabus brevibus syllabis, temporum sex, ut Iunonius.

Ars quid est? Vnius cuiusque rei scientia. Artium genera quot sunt? Tria. Quae? Sunt quaedam animi tantum, quaedam corporis, quaedam animi et corporis. Quae sunt animi tantum? Hae sunt, poetice, musice, astrologice, grammatice, rhetorice, iuris scientia, philosophia. Quae sunt corporis? Iaculatio, saltus, velocitas, oneris gestamen. Quae sunt animi et corporis? Ruris cultus, palaestra, medicina, μηχανιϰή, τεϰτονιϰή. Quae sunt ex his, quas veteres aliis nominibus discreverunt? Καϰοτεχνία, ψευδοτεχνία, ματαιοτεχνία. Καϰοτεχνία quae est? Oratoria. Quare ϰαϰοτεχνία? Siquidem malitioso astu in id quod persuadere quaerit intenta plerumque ad pervertendam nititur veritatem. ψευδοτεχνία item quae est? Quae animos hominum sensusque quadam specie veritatis in-Iudit, veluti est pictorum et praestigiatorum genus? Quid est ματαιοτεχνία? Quae difflciles quidem res, non tamen usui necessarias facit, ut puta veluti sunt sphaeropaectae, funambuli ceterique huius modi.

Grammatica quid est? Scientia interpretandi poetas atque historicos et recte scribendi loquendique ratio. dicta autem ἀπὸ τῶν γραμμάτων, [id est ab his litteris]. Vnde incipere debet? Quidam [etiam] a voce coeperunt alii a litteris, alii a syllabis, alii a casibus, nos autem a definitione. Qui tamen coeperunt melius? Vtique qui a definitione vel a litteris. nam vox naturalis est et sine grammatica communis etiam cum imperitis. ∥ Grammaticae autem officia quot sunt? Quattuor. Quae sunt? Lectio, enarratio, emendatio, iudicium. Lectio quid est? Secundum accentus et sensuum necessitatem propria pronuntiatio. Enarratio quid est?

Etsi scio te omni studio atque virtute in hoc maxime laborare, ut oratorem te perfici velis, et hoc unum in animo volvere, quo avo et quo patre sis natus, dies noctesque insistere, ut eloquentia senatoriam cumuiles dignitatem (quid enim pulchrius disertissimo praetore? aut quid sublimius eloquentissimo consule?), tamen arbitror ab ilia virtutum omnium via aliquando in diverticula flectendum discendumque esse praeterea aliquid, pedetentim tamen et tantum, quantum oratorem et non valeat avocare et possit ornare. cogita enim te de omnibus bonis artibus iudicaturum et, quanto dignitate omnes homines anteieris, tanto scientia debere praestare. accipe igitur Horatiana metra, quae saepius flagitasti. nam quid refert hunc poetam imitari, tenere, diligere, si non omnes virtutes eius penitus cognoveris? quare necessario altius et ab ovo mihi, ∥ quod aiunt, repe|tenda res est, ut de metris ipsis principalibus ante percurram, quo magis haec quibus intendimus in aperto esse possint. sed, ut ille ait, carptim, ut quaeque memoria digna videhantur, de multis auctoribus excerpta perscripsi. quod si onmia velis cognoscere et nomina et genera metrorum, cum tibi ab oratoria otium fuerit, veteres lege musicos, id est, nt ait Lucilius, archetypos, unde haec sunt omnia nata.

DE LITTERIS VOCALIBVS

Igitur ut a certo initio auspicemur, de litteris vocalibus pauca dicam, simul ne onerare te videar, cum artem grammaticam et intellexeris apud me et memoriae mandaveris diligenter, praesertim cum satis meminerim me tibi omnem summam metrorum brevitate pollicitum. ergo omissis omnibus quae iam nosti admonendus es vocales nostras dichronas esse, hoc est et produci et corripi.

Inter libros latinorum grammaticorum, qui a. 1493 a Georgio Merula Bobii inventi et proximis deinde annis e Bobiensibus codicibus descripti et editi sunt, de qua re dictum est praef. gramm. latin, v. I p. VIII, duo fuerunt de arte metrica libri, qui Atilii Fortunatiani nomine inscripti sunt, unus Caesii Bassi. e quibus Fortunatianus in principe editione Terentiani Mauri a. 1497 Mediolani facta commemoratur. nam in publicis litteris Ludovici Mariae Sfortiae, ducis Mediolanensis, a. 1496 datis et illi editioni praemissis inter sex grammaticos, quos ‘auctore doctissimo quondam viro, domino Georgio Merula Alexandrino, Georgius Galbiatus eius amanuensis invenerit atque ex squalore et situ eruerit, atque eos in presenti in communem studiosorum utilitatem tradere impressurae statuerit ex litteris Longobardis in usitatos caracteres sua manu et vigiliis transcriptos’, ponitur ‘Fortunatianus de carminibus Horatii’. Caesius Bassus a Raphaele Volaterrano in commentariorum urbanorum libro quarto f. 56 ed. Rom. a. 1506 inter libros a. 1493 Bobii repertos, quorum bona pars annis proximis a Thoma Phaedro sit advecta in urbem, nominatur, ‘Terentianus Maurus de litteris syllabis et metris omnis generis: Cesius: Bassus: Velius longus de orthographia’.

Primum autem illi libri editi sunt a Iano Parrhasio Mediolani a. 1504: cf. praef. gramm. lat. v. IV p. IX. in hac editione ea quae hue pertinent ita exhibita sunt, Atilii Fortunatiani ars.